Sultanahmet’te Bir Mısır Anıtı: Dikilitaş (Obelisk)

Daha önceki yazımda (ilk yazım tabii ki) Dikilitaş’tan bahsetmiştim ve bu yazımda da Dikilitaş’ı sizlerle paylaşacağım.

Dikilitaş (Obelisk) Nedir ?

Öncelikle bunu açıklamak da yarar var. Dikilitaşlar belirli bir kişi ya da olayın anısına yapılan taştan anıtlardır.

Dikilitaş-480x480

Fotoğrafta da görüldüğü üzere bu anıtlar dairesel ya da dörtgen bir formdadır ve bu yapılar tepeye çıkıldıkça incelir.

Dikilitaş, Firavunların tarihten silinmesinden sonra, önce Mısır’da kurulan yarı Helen yarı Mısır bir devlete, sonra da Romalıların eline geçmiştir. Bu dönemde, Romalılar, şehirlerini süslemek için Mısır’da bulunan anıtları kullanıyorlarmış. Evliya Çelebi’ye göre de şehrin felaketten korunması için bu anıtlar diktiriliyormuş.

Mısır eseri olan bu Obelisk’e halk tarafından yalnızca Dikilitaş denilse de Theodosius Dikilitaşı olarak anmak daha mantıklıdır.

Bugün Sultanahmet Meydanı’nda bulunan ve m.ö. 1450 yılında Firavun III. Tutmosis (Thutmosis) zamanında inşa edilmiş. Kimine göre III. Tutmosis bu yapıyı Asya’da kazandığı zaferlerin anısına, kimine göre de ikitadırının 30.yılı anısına diktirmiş. Dikilitaş Mısır’dan Konstantin tarafından getirilmiş. Fakat teknik zorluklar nedeniyle taşın bugünkü yerine dikilmesi 390’da Theodosios tarafından gerçekleşmiş.

Theodosius Dikilitaş’ının kare bloguna bu devasa anıtın dikilişini betimletmiş ve bunca yıl direnmesine rağmen imparator Theodosius’a boyun eğmek zorunda kaldığını ve otuz iki günde nasıl dikildiğini belirten Latince ve Grekçe kitabe yazdırmış.
Grekçe kitabede “Devamlı bir suretle yerde duran bu taşı dikme cesaretini İmparator Theodosius gösterdi ve yardımına Proclus çağrıldı. Bu şekilde otuz iki günde yerine dikildi” cümleleri yer alıyor.
Latince kitabede ise “Önceleri direnmiştim; fakat yüce efendimizin emirlerine itaat ederek, yenilen tiranlar üzerinde zafer çelengini taşımam gerekti. Her şey Teodosius ve onun kesintisiz sülalesine boyun eğiyor. Bana da galip geldiler ve reis Proclus’un idaresi altında otuz günde yükselmeye mecbur oldum” cümleleri yer alıyor.
Kaidenin iki tarafında Grekçe ve Latince kitabeler bulunuyor, diğer iki tarafında ise hipodrom(Sultanahmet Meydanı)da düzenlenen at yarışları tasvir ediliyor ve Mısır Tanrısı Amun – Ra ile Tutmosis figürlerinin bulunduğu hiyeroglifler yer alıyor. Aynı zamanda III.Tutmosis’in zaferleri ve yüceliğinden de bahsediliyor.
Bu anıt hakkında Lady Montagu ise şunları yazmış:
Bu taş bir ayak üzerine dört sütun üzerinde duruyor. Taşın iki ayağında kabartma olarak bir muharebe ve bir meclis resmi var. Diğer ikisinde ise Rumca ve Latince yazılar mevcut.

ba1277c9ebae0ca5513b91d935eb48ba.jpg

Dikilitaş’ın 1854 tarihinde çekilmiş bir fotoğrafı.

Sultanahmet-Meydanı-ve-Dikilitaş

1880 – 1893 yılları arasında Ali Rıza Paşa tarafından çekilmiş bir dikilitaş fotoğrafı. II.Abdülhamid’in Fotoğraf Arşivi’nden çıkmış.

Anıtın birkaç yerinde kırılmalar ve çatlaklar oluşmuş. Yazının sonunda yer alan kendi çektiğim fotoğraflarla bunu daha iyi anlayacaksınız. Özellikle anıtın alt tarafında kalan meclis figürlerinin bulunduğu taşlar epeyce çatlamış.  Bu çatlamaya ilişkin çatlakların anıtı taşırken olduğunu düşünen varsayımlar mevcut.

InShot_20170614_045132317[1].jpg

InShot_20170614_045219915[1].jpgInShot_20170614_045255301[1].jpgGörüldüğü üzere buradaki çatlaklar epeyce fazla.  Ama görülen şu ki bu anıt yüzyıllarca Sultanahmet’in müdavimi durumunda yer almış ve öyle de olmaya devam etmektedir. Yolunuz Sultanahmet’e düşerse, eskiden at yarışlarının yapıldığı bu hipodroma uğramadan geçmeyin.

Yazıları ve fotoğrafları aldığım birkaç kaynak var. Dikilitaş adına daha detaylıca bilgilere buradan ulaşabilirsiniz.

Sevgiler…

K: http://www.gezilebilecekyerler.com/dikilitas/ K:http://www.gizemligercekler.com/dikili-taslarin-sirri/ K:http://www.tarihiistanbul.com/dikilitas-nam-i-diger-obelisk/ K:http://www.hayalleme.com/thutmosis-obeliski-veya-bizi-bildigimiz-ismi-ile-dikilitas/ K:http://arkeokur.tumblr.com/post/14064779234/3thutmose-istanbulda K:https://uk.pinterest.com/pin/359162139013287112/                                                                     K: http://www.siralio.com/wp-content/uploads/2016/01/Sultanahmet-Meydanı-ve-Dikilitaş.jpg K:http://www.biristanbulhayali.com/istanbula-dair-10-fotograf-parti-2/dikilitas-6

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

WordPress.com'da Blog Oluşturun.

Yukarı ↑

%d blogcu bunu beğendi: