Ayios (Aziz) Polyeuktos Kilisesi

Hafta sonu gezilerinden bir anı olarak kalan Ayios Polyeuktos Kilisesi yazısını paylaşacağımı daha önceki İstanbul’un Gözlemcisi: Galata Kulesi yazımda belirtmiştim. Şimdi ise bu kilise hakkında ufak çaplı bilgiler vereceğim.

spolyeuktos
Aziz Polieuktos Kilisesi.

Ayios Polyeuktos Kilisesi, İstanbul Belediye Binası‘nın sağ kanadında, Saraçhane Parkı’nın içerisinde bulunan bir kilisedir. Bu kilisenin günümüzde yalnızca kalıntıları kalmıştır.  Sergios Bakhos (Küçük Ayasofya Camisi) ve Ayasofya Kiliseleri’nden önce inşa edilmiştir.  Bu nedenle bu önemli yapıların öncülüdür ve böylelikle dönemin mimarisini ve mimari gelişimini gözler önüne sermektedir. Hatta bu kilise Ayasofya’dan önce İstanbul’un, daha sonrasında ise dünyanın en büyük kilisesi olarak kabul görülmüştür. Ayasofya’dan sonra ise İstanbul’un en büyük bazilikalarından biri olarak  gösterilmektedir.

Günümüzde yalnızca kalıntılarını görebileceğiniz bu kilisenin önünde belediye tarafından tanıtım amaçlı tabela konulmuştur. Bu tanıtım yazısında öğreniyoruz ki kilise kendi döneminde bir bazilika olarak inşa edilmiş ve içerisinde bir ibadethane de bulunmaktaymış.

IMG-20170813-WA0007

IMG-20170813-WA0005

IMG-20170813-WA0011
Günümüzde kiliseye ait elimizde kalmış son kalıntılar.

Daha önceleri yapılan kurtarma kazılarında, kilisenin içerisinde yer alan pek çok parçanın 13. yüzyılda yaşanan Haçlı Seferleri esnasında Venedik’e kaçırıldığı öğrenilmiştir.

Takribi olarak bu kilise 12. yüzyıla kadar kullanılmıştır. Latin İstilası’nda büyük tahrip görmüş ve pek çok parçası İtalya’ya götürülmüştür.

Sütun başlıkları ise San Marco Kilisesi inşaatında kullanılmıştır.

cgQYjGVBYAM
Son Marco’da kullanılan, Polyeuktos Kilisesine ait bir parça.

Daha önceleri burası halka açık tuvalet ve geceleri tinercilerin uğrak noktası halindeydi. Bir kilisenin tarihine ilişkin olarak acınacak haldeydi. Fakat geçtiğimiz yıllarda üç üniversite öğrencisi, belediyeden izin alarak bu kilisenin temizliği ve bakımını yapmış, daha sonrasında ise etrafını çitlerle çevrelemişlerdir. Günümüzde ise çitlerle çevrili alan içerisinde kalan kısım müze halini almıştır.

Böyle bir tarihi eserin günümüze kazandırılmasını sağlayan emekçi kardeşlerimize şükranlarımızı sunuyoruz.

Kilise Aziz Polyeuktos’a adanmış ve haliyle Polyeuktos’un adını taşımaktadır.

Peki Polyeuktos kimdir?

Polyeuktos Roma ordusunda hizmet vermiş olan zengin bir memurdur. Kendisi İmaparator Valerian tarafından Malatya’da görevlendirilmiş ve M.S. 259 yılında Malatya’da Hıristiyan bir şehit olarak vefat etmiştir.

AgiosPolyeuktos
Aziz Polieuktos.

Polyeuktos, yakın bir arkadaşında gördüğü tutkulu iman hayatından etkilenerek Hz. İsa’ya iman eder. Ateşli bir imana sahip olan Polyeuktos şehir meydanına gider ve putlara tapınmaya emreden fermanı yırtar, daha sonra şehirde put taşıyan bir geçit töreniyle karşılaşır ve putları ayak altına alarak teker teker parçalar. Bunun üzerine yetkililer Polyeuktos’u gözaltına alır ve Polyeuktos korkunç işkencelere maruz kaldıktan sonra idam edilir. Polyeuktos Malatya’da gömülür ve kalıntıları onun adına yapılan bir şapel (Hıristiyanların kutsal alanı)de muhafaza edilir.

Daha sonraları İstanbul’da bir kilise inşa edilir ve Polyeuktos’un kafatası dahil olmak üzere bir çok kutsal emaneti bu yeni binaya taşınır ve ilerleyen zamanlarda kilise binası onun anısına adanır.

Kilisenin bazı kalıntıları ise İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde sergilenmektedir.

oSWniOmbTco
İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde sergilenen örnek bir yapı.

 

Yazı ve fotoğrafları kullandığım bazı kaynaklar:

 

http://galeri2.arkitera.com/main.phpg2_itemId=50288 http://www.thebyzantinelegacy.com/polyeuktos                                       https://vk.com/album-2363907_209331444                                             https://oca.org/saints/all-lives/2016/01/09                                                   http://www.hayal-et.org/i.php/site/building/polyeuktos_kilisesi https://erkmensenan.wordpress.com/2011/03/08/hagios-polyeuktos-kilisesi-kalintilarisarachan/

 

 

 

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

WordPress.com'da ücretsiz bir web sitesi ya da blog oluşturun.

Yukarı ↑

%d blogcu bunu beğendi: